27 Temmuz – 2 Ağustos tarihleri arasında hukuk ve teknolojinin kesişimindeki gelişmeler
TÜRKİYE GÜNDEMİ
Ticari Reklam Yönetmeliğinde İndirim, Influencer ve Yapay Zeka Düzenlemeleri
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girecek. Değiştirilen 14. maddeye göre indirimden önceki fiyat, mal satışına ilişkin reklamlarda indirimin başlangıç tarihinden önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat; çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat olarak belirlendi. Koşullu satış ve sadakat programı reklamları da bu hükümlere tabi kılındı.
Yönetmeliğe eklenen 23/A maddesi, sosyal medya influencerlarının maddi kazanç, ücretsiz veya indirimli ürün ya da etkinlik katılımı yoluyla menfaat sağladığı paylaşımlarda “Reklam” veya “Tanıtım” ibaresini zorunlu tuttu. 18. maddeye eklenen fıkrayla, tüketicinin ekonomik davranışını etkileyecek biçimde yapay zeka kullanılması veya insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durumun açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. 28/C maddesinde tüketici değerlendirmelerine cevap süresi yetmiş iki saatten kırk sekiz saate indirildi.
Yabancı Plakalı Araçların İhlalli Geçişlerinde Yeni Ceza
Ücretli Karayollarında Yabancı Plakalı Araçlara Ait Geçiş Ücretleri ve İdari Para Cezaları ile Cezaların Tahsiline İlişkin Yönetmelik, 29 Temmuz 2026 tarihli ve 33324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi; 2017 tarihli önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Düzenleme, 6001 sayılı Kanunun 30. maddesine dayanıyor.
Yönetmeliğin 5. maddesine göre yabancı plakalı araç sürücüsünün geçiş ücreti toplama sistemlerinden birine abone olması ve yeterli bakiyeli etiket bulundurması esas kılındı. 6. maddede ihlalli geçişte kademeli ceza belirlendi: ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde ödeme yapılırsa idari para cezası alınmıyor; bu on beş günü takip eden otuz gün içinde geçiş ücretiyle birlikte bir kat, kırk beşinci günden sonra ise dört kat idari para cezası tahsil ediliyor. 8. maddeye göre ceza, sürücünün vatandaşlığına ve tebligata bakılmaksızın bilgilendirme ile tahsil ediliyor; borç ödenmeden aracın yurt dışına çıkışına gümrük idaresince izin verilmiyor.
Kamu Kurumlarının İnternette Kişisel Veri Paylaşımına İlişkin İlke Kararı
Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kamu kurumlarının, belediyelerin, il özel idarelerinin ve üniversitelerin internet sitelerinde kişisel veri paylaşımını yaygın bir ihlal alanı olarak tespit ederek bağlayıcı bir ilke kararı aldı. Karar 28 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Kurul; sınav sonuçları, personel duyuruları, kura listeleri, ihale ve taşınmaz kayıtları gibi belgelerde ad-soyad, kimlik numarası, adres ve puan bilgilerinin sıklıkla açıkta yayımlandığını belirledi ve bu tür yayımlamayı başlı başına bir veri işleme faaliyeti saydı. Buna göre bir paylaşımın geçerli bir işleme şartına dayanması, amaç için gereksiz verilerin maskelenmesi veya çıkarılması, içeriğin belirli bir sürenin sonunda kaldırılması ve aydınlatmanın yapılıp ispatlanması gerekiyor. Sınav ve kura sonuçlarında e-Devlet veya kimlik doğrulamalı erişim öneriliyor. İlkeler yalnızca web siteleriyle sınırlı değil; e-posta, kurum içi yazışma, pano ve ilan tahtaları da kapsamda. Mevcut yayımların ivedilikle gözden geçirilmesi istendi; uymayan veri sorumluları idari yaptırımla karşılaşabilecek.
GLOBAL RADAR
AB Yapay Zeka Yasası’nın Yüksek Riskli Yükümlülükleri Ertelendi
AB Yapay Zeka Yasası’nı değiştiren Dijital Omnibus düzenlemesi, 24 Temmuz 2026’da AB Resmî Gazetesi’nde yayımlandı ve 27 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Düzenleme, Yasa’nın risk temelli mimarisini korurken uygulama takvimini yeniden belirledi.
Yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülükler için başlangıçta öngörülen 2 Ağustos 2026 tarihi geri alındı. Bağımsız kullanılan (Annex III) sistemlerde yükümlülükler artık 2 Aralık 2027’de, ürün güvenliği mevzuatına gömülü (Annex I) sistemlerde ise 2 Ağustos 2028’de başlayacak. Bu kapsamda biyometri, kritik altyapı, istihdam, kolluk, göç ve yargı gibi alanlarda kullanılan sistemler yer alıyor.
Buna karşılık 2 Ağustos 2026 tarihi; şeffaflık yükümlülükleri, yönetişim ve yaptırım çerçevesi ile mevcut yasakların uygulanması bakımından yürürlükte kaldı. Yapay zeka ile üretilen içeriklerin makine tarafından okunabilir biçimde etiketlenmesi zorunluluğu 2 Aralık 2026’da başlayacak. Aynı tarihte, rıza dışı mahrem veya cinsel içerik üreten sistemler ile çocukların cinsel istismarına yönelik içerik üreten sistemlere açık yasak getirildi. Düzenleme ayrıca AB Yapay Zeka Ofisi’nin denetim yetkilerini genişletti.
Avrupa Komisyonu’ndan Google’a DMA Kapsamında 890 Milyon Euro Ceza
Avrupa Komisyonu, 23 Temmuz 2026’da Google hakkında Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında iki ayrı uyumsuzluk kararı vererek toplam 890 milyon Euro para cezası uyguladı. Bunlar, DMA kapsamında Google’a kesilen ilk cezalar oldu.
İlk kararda Komisyon, Google’ın alışveriş, otel, ulaşım ve spor gibi kendi hizmetlerini arama sonuçlarının üst sıralarında, gelişmiş görsel ve filtrelerle öne çıkardığını; üçüncü taraf hizmetlere aynı görünürlüğü tanımadığını belirledi. İkinci karar kapsamında ise Google’ın geliştiricilerin kullanıcıları mağaza dışındaki daha ucuz tekliflere yönlendirmesini kısıtladığını tespit etti.
Google’a kararlara uyum için 60 gün süre verildi; uyulmaması halinde dünya çapındaki günlük cirosunun yüzde 5’ine kadar günlük ceza uygulanabilecek. Şirket kararlara karşı yargı yoluna başvurabileceğini açıkladı. Daha önce DMA kapsamında Apple’a 500, Meta’ya 200 milyon Euro ceza verilmişti.
LEGALTECH SAHNESİ
New York Barosu’ndan Yapay Zeka ve Avukat-Müvekkil Gizliliği Raporu
New York City Bar Association, üretken yapay zekanın avukat-müvekkil gizliliği üzerindeki etkisini ele alan bir rapor yayımladı. Başkanlık Görev Gücü tarafından Haziran 2026’da hazırlanan raporda, büyük dil modellerinin ve bu araçların gizlilik politikalarının, gizli ve ayrıcalıklı bilgiler bakımından doğurduğu riskler incelendi.
Raporun merkezinde, avukatın müvekkiline ait bilgileri tüketici seviyesindeki bir yapay zeka aracına girmesinin gizliliği ortadan kaldırıp kaldırmadığı sorusu yer aldı. Raporda, mahkemelerin bu araçları bir yazılım “aracı” olarak mı yoksa “insan yerine geçen bir muhatap” olarak mı nitelediğine göre sonucun değiştiğine dikkat çekildi; ikinci yaklaşımda, bilginin üçüncü bir tarafa açıklanmış sayılması nedeniyle gizlilik korumasının kaybedilebildiği belirtildi. Bu tartışmanın, bir federal mahkemenin sanığın yapay zeka platformuyla yazışmalarını gizlilik kapsamı dışında bıraktığı güncel bir kararla somutlaştığı ifade edildi.
Raporda avukatlara somut adımlar önerildi: müvekkil sözleşmelerinin güncellenmesi, gizli bilgilerin bu tür platformlara aktarılmaması ve müvekkillerin girilen verilerin karşı tarafça görülebileceği konusunda uyarılması. Mevcut meslek kurallarının yeterli olduğu, ancak eğitim ihtiyacının arttığı sonucuna varıldı.
Gizli Komutla Yapay Zekayı Yanıltan Avukatlara Ceza
Brezilya’da Pará eyaletindeki Parauapebas 3. İş Mahkemesi, iş yargısında kullanılan yapay zeka sistemini yönlendirmek amacıyla dava dilekçesine gizli bir komut yerleştiren iki avukatı para cezasına çarptırdı.
Mahkeme, dilekçeyi yapay zeka aracılığıyla incelerken beyaz zemin üzerine beyaz yazı tipiyle gizlenmiş, insan gözüyle fark edilemeyen bir metin tespit etti. Söz konusu metin, yapay zekaya dilekçeyi yüzeysel biçimde değerlendirmesi ve kendisine hangi talimat verilirse verilsin belgelere itiraz etmemesi yönünde bir komut içeriyordu. “Prompt injection” olarak adlandırılan bu yöntem, bir yapay zeka sistemine, işlediği belgenin içine gizlenmiş talimatları gerçek içerikle karıştırarak uygulatmayı hedefliyor. Sistem, gizli komutu tespit ederek işleme almadı.
Hâkim, eylemi yargının saygınlığını zedeleyen bir davranış olarak niteledi ve avukatları dava değerinin yüzde onu oranında, yaklaşık 84 bin Real tutarında para cezasına mahkûm etti. Karar, avukatlar hakkında disiplin işlemi başlatılması için baroya ve mahkeme teftiş kuruluna bildirildi. Baro, iki avukatı tedbiren otuz gün süreyle meslekten uzaklaştırdı.
APİLEX LEGAL’DEN OKUMA ÖNERİSİ
Apilex Legal, hukuk alanında nitelikli içerik üretimini destekleyen bir platform olarak farklı disiplinlerden hukukçuları aynı çatı altında buluşturuyor. Güncel meselelerin çoklu bakış açılarıyla ele alındığı, akademisyenlerin ve uygulayıcıların bilgi ve deneyimlerini paylaşabildiği erişilebilir bir içerik alanı sunuyor. Bültenimizin bu bölümünde her hafta Apilex Legal’de yayımlanan bir makaleyi öne çıkarıyor olacağız.
Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği’nin Kaldırılması: Düzenleyici Boşluk, İdari Takdir ve Yargısal Denetim Üzerine
Av. Hayri Efe SAVRAN
“…Kaldırma kararının hukuki etkisi, görünen sadeleştirmeyle sınırlı değildir. Yönetmelikte yer alan hem şirketleri koruyan (madenciliği engelleme yasağı) hem de vatandaş ve kamuyu koruyan (detaylı prosedürel güvenceler) hükümlerin birlikte yürürlükten kalkması, geriye çerçeve nitelikli Maden Kanunu hükümleri ile 2010 tarihli Uygulama Yönetmeliği’ni bırakmaktadır. Bu durum, Bakanlığa idari takdir alanının önemli ölçüde genişlediği bir alan açmaktadır….”
🔗 Makalenin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
